Tandsteen

Tandsteen is tandplak die is verhard tot een harde, ruwe laag op uw tanden en kiezen. Het ontstaat wanneer tandplak niet op tijd wordt weggepoetst en mineralen uit uw speeksel zich erin vastzetten. Anders dan tandplak kunt u tandsteen niet zelf wegpoetsen: daarvoor is een professionele gebitsreiniging nodig. Bij Operatandarts in Amsterdam Oost verwijderen onze mondhygiëniste en preventieassistentes tandsteen als onderdeel van de periodieke controle of tijdens een aparte afspraak bij de mondhygiënist. Op deze pagina leest u hoe tandsteen ontstaat en hoe u het zo goed mogelijk voorkomt.

Maak een afspraak

Wat is tandsteen?

Tandsteen is verkalkte tandplak. Tandplak is het zachte, kleverige laagje van bacteriën en voedselresten dat zich elke dag op uw gebit vormt. Blijft dat laagje zitten, dan nemen de bacteriën kalk en andere mineralen uit uw speeksel op, waardoor de plak na enkele dagen hard wordt. Tandsteen herkent u vaak als een gelige of bruinige rand langs het tandvlees. De meest voorkomende plekken zijn de binnenkant van de ondertanden en de buitenkant van de bovenkiezen, omdat daar grote speekselklieren uitmonden. Tandsteen zelf is niet schadelijk voor uw tanden, maar het ruwe oppervlak zorgt ervoor dat nieuwe tandplak zich er gemakkelijk aan hecht.

Hoe ontstaat tandsteen?

Tandsteen ontstaat doordat tandplak te lang op dezelfde plek blijft zitten en verhardt. Hoe snel dat gaat, verschilt per persoon, omdat de samenstelling van speeksel bij iedereen anders is. Sommige mensen hebben al na een paar maanden een duidelijke rand tandsteen, bij anderen duurt dat veel langer. Ook wie zorgvuldig poetst, krijgt daardoor soms toch tandsteen op plekken die lastig te bereiken zijn. De kans op tandsteen is groter bij:

  • Plekken die u moeilijk bereikt met de tandenborstel
  • Onvoldoende schoonmaken tussen de tanden
  • Roken
  • Een beugel of scheefstaande tanden

Tandsteen boven en onder het tandvlees

Tandsteen kan zich boven en onder de rand van het tandvlees vormen. Het tandsteen boven het tandvlees ziet u vaak zelf in de spiegel, als een gelige of bruinige rand vlak bij het tandvlees. Onder het tandvlees ligt het in de ruimte tussen tand en tandvlees. Daar is het donkerder van kleur en alleen voor de tandarts of mondhygiënist te zien en te voelen. Juist dit tandsteen onder het tandvlees merkt u zelf vaak pas op als uw tandvlees gaat bloeden. Daarom is een controle ook zinvol als u zelf niets aan uw tanden ziet.

Gevolgen van tandsteen

Tandsteen zelf is niet het grootste probleem, maar wel de tandplak die zich er steeds opnieuw aan vastzet. De bacteriën in die plak kunnen uw tandvlees irriteren, wat kan leiden tot een tandvleesontsteking. U merkt dat bijvoorbeeld aan rood en opgezwollen tandvlees of aan tandvlees dat bloedt bij het tandenpoetsen. Een tandvleesontsteking is in een vroeg stadium goed te behandelen. Blijft de ontsteking lang bestaan, dan kunnen er pockets ontstaan: ruimtes tussen tand en tandvlees waarin bacteriën zich ophopen. Daarnaast zorgt tandsteen soms voor verkleuringen en een onfrisse adem, wat veel mensen als vervelend ervaren.

Ernstige tandsteen herkennen

Bij ernstige tandsteen ziet u een dikke, harde rand langs het tandvlees, soms zelfs een laag die meerdere tanden aan de binnenkant met elkaar verbindt. Vaak gaat dat samen met tandvlees dat snel bloedt of zich terugtrekt, of dat gevoelig aanvoelt tijdens het tandenpoetsen. Ernstige tandsteen ontstaat meestal geleidelijk, bijvoorbeeld als iemand lange tijd niet op controle of bij de mondhygiënist is geweest. Heeft u deze klachten, wacht dan niet tot uw volgende controle, maar maak een afspraak, zodat we uw gebit en tandvlees kunnen onderzoeken en het tandsteen kunnen verwijderen.

Tandsteen verwijderen bij Operatandarts

Tandsteen verwijderen doet u niet zelf, dat laat u over aan onze mondhygiëniste of preventieassistente. Bij een periodieke controle onderzoekt de tandarts eerst uw gebit en tandvlees. Daarna maakt onze mondhygiëniste of preventieassistente uw gebit schoon en verwijdert zij aanslag en tandsteen. Meer over deze afspraak leest u op de pagina over de periodieke gebitscontrole. Voor een grondigere reiniging kunt u terecht bij onze mondhygiënist, die ook de conditie van uw tandvlees controleert, de diepte van eventuele pockets meet, het worteloppervlak reinigt en u poetsinstructie geeft. U heeft voor een afspraak bij de mondhygiënist geen verwijzing nodig.

Hoe vaak laat u tandsteen verwijderen?

We adviseren om minimaal twee keer per jaar uw gebit te laten schoonmaken, meestal gelijk met de halfjaarlijkse controle. Bij diepe pockets raden we een reiniging elke drie maanden aan, omdat bacteriën zich daar sneller ophopen. De mondhygiënist bespreekt met u welke termijn bij uw gebit past. Wat een reiniging kost, hangt af van de tijd die de behandeling duurt. De tarieven zijn vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit en staan op onze pagina met tarieven. Voor patiënten onder de 18 jaar worden behandelingen bij de mondhygiënist volledig vergoed vanuit de basisverzekering. Bent u ouder, dan heeft u hiervoor mogelijk een aanvullende tandartsverzekering nodig.

Tandsteen voorkomen

Tandsteen voorkomen begint bij het dagelijks verwijderen van tandplak, voordat die kan verharden. Helemaal voorkomen lukt niet altijd, maar met een goede poetsroutine groeit er veel minder tandsteen aan:

  1. Poets twee keer per dag twee minuten, met een fluoridetandpasta.
  2. Maak elke dag de ruimtes tussen uw tanden schoon, met ragers of flossdraad.
  3. Let bij het poetsen extra op de binnenkant van uw ondertanden.
  4. Kom twee keer per jaar op controle, zodat we tandsteen op tijd weghalen.

Twijfelt u of u goed poetst? Onze mondhygiënist geeft u graag poetsinstructie en advies over voeding.

Lees meer over mondhygiëne

Veelgestelde vragen over tandsteen

Kan ik zelf tandsteen weghalen?

Nee, tandsteen kunt u niet zelf veilig weghalen. Tandsteen zit zo vast dat een tandenborstel het niet verwijdert, en met scherpe voorwerpen of een schrapertje uit de winkel kunt u uw tandglazuur of tandvlees beschadigen. Wat u wel zelf kunt doen, is dagelijks tandplak verwijderen, zodat er minder nieuw tandsteen bij komt.

Doet tandsteen verwijderen pijn?

Tandsteen verwijderen doet bij de meeste mensen geen pijn, al kan het soms gevoelig zijn. Dat geldt vooral bij ontstoken tandvlees of bij tandsteen onder het tandvlees. Heeft u gevoelige tanden of vindt u de behandeling spannend? Geef het gerust aan, dan houden we daar rekening mee.

Is tandsteen erg?

Tandsteen is op zichzelf niet schadelijk, maar het maakt het voor tandplak makkelijker om zich aan uw gebit vast te zetten. Die bacteriën kunnen uw tandvlees irriteren en een tandvleesontsteking veroorzaken. Daarom is het verstandig om tandsteen regelmatig te laten verwijderen.

Wat gebeurt er als ik tandsteen niet laat verwijderen?

Laat u tandsteen zitten, dan wordt de laag in de loop van de tijd dikker en hecht er steeds meer tandplak aan. Daardoor neemt de kans op een tandvleesontsteking toe. Wordt die ontsteking niet behandeld, dan kunnen er pockets ontstaan tussen tand en tandvlees, en die zijn lastiger te behandelen.

Welke tandpasta helpt tegen tandsteen?

Een tandpasta met fluoride is de basis voor een gezond gebit. Er zijn ook tandpasta’s met een anti-tandsteenwerking, die kunnen helpen om nieuwe aangroei te remmen. Tandsteen dat er al zit, verdwijnt daar niet mee. Goed poetsen en tussen de tanden reinigen blijft het belangrijkst. Onze mondhygiënist adviseert u graag.

Heb ik een verwijzing nodig voor de mondhygiënist?

Nee, u heeft geen verwijzing nodig. U kunt zelf een afspraak maken met onze mondhygiënist in Amsterdam Oost, ook als u voor de controle bij de tandarts komt. Bent u nog geen patiënt bij ons, dan kunt u zich eerst inschrijven als nieuwe patiënt.

Afspraak maken in Amsterdam Oost

Sinds 1984 zit onze tandartspraktijk aan het Steve Bikoplein 5 in Watergraafsmeer. Onze tandartsen en mondhygiëniste werken samen met een vast team van assistentes en bieden een compleet pakket aan mondzorg, met persoonlijke aandacht voor elke patiënt. Veel patiënten waarderen de ontspannen sfeer in onze praktijk, met opera op de achtergrond. Wilt u uw tandsteen laten verwijderen of is het tijd voor uw controle? Maak dan een afspraak of bel ons op 020 694 8057. Meer over het team leest u bij onze tandartspraktijk, en al onze behandelingen staan ook online.